29 May 2009

How Shilpa Sayura became a Telecenter Sustainability Tool in Sri Lanka

We just finished implementing Shilpa Sayura in 150th Nenasala in Sri Lanka. Thanks to the hard work by many people during last four years; Shilpa Sayura, The Local Language e Learning System, now has become a sustainability tool in Nenasala Telecenters of Sri Lanka. I think it's an e-Sri Lanka, Nenasala, ICTA e-SDI, e fusion as well as a Global Telecenter and ICT4D success to be told again and again.

First I must reveal the secret of how Shilpa Sayura idea was emerged?

My children missed my assistance in their school work as I had to work away from my rural home and I was never fond of external tuition as a solution for two reasons;

1. Tuition fees were too expensive for me.
2. It produces people with less individual skills.

In 2004, My wife Yamuna and I were not happy when our daughter became 33rd in the class. I felt responsible and decided do something. As a web master, I spend lot of time on internet. I started collecting educational information for my children. It simply started working; My children liked the content and began to improve. Soon my collection became over 1 GB; My children called it "ency" and I learned that e content and self learning could be the way forward for children having educational problems.

Then came the ICTA e-Society Development funding opportunity for innovative ICT4D ideas and solutions. Having come from rural communities, we all knew what it means to have access to "Good education". We decided to focus on the burning problem of education in rural Sri Lanka. By that time we were involved in research and development of local language technologies for community (www.kaputa.com) and for government (www.gov.lk) needs.

In our preliminary research, We learned that in rural Sri Lanka more than 51.8% of children fail in Ordinary Level examination due to lack of teachers and educational resources. Furthermore, communication, transport, energy and poverty were their key challenges in accessing better education. This resulted large number of early school drop-offs; and they were deprived of opportunities in life for better employment and higher education essential to face challenges in the 21st Century.

We saw the opportunity made available with The Nenasala Telecenters set up Island wide by ICTA. Our research on Nenasala found that they were facing a critical sustainability risks due to lack of local content to attract the community. Our team brainstormed days to design Shilpa Sayura. e Learning, National Curriculum, Local Language, Self learning, Telecenters and Sustainability were our prime keywords to make a winning proposal to ICTA. A grant of USD 50,000 was lot of money to make Shilpa Sayura .

We started from scratch as our language problems were unique. We developed a local language e learning software and content. We were inspired by the support we got. We were committed and dynamically changed from what we learned and continuously improved Shilpa Sayura. We can't exactly count the number of stakeholders involved. The small team grew big as we shared the project. The Teachers, professionals, Telecenter operators, parents, students, rural communities, friends, ICTA and many others should be credited for Shilpa Sayura success.

Our efforts were paid-off. Shilpa Sayura became ICTA e-Society flagship project. During last 3 years, Shilpa Sayura has created thousands of small and big success stories enough to write a book. Shilpa Sayura made Nenasala reach rural children providing a practical solution to their educational problems and developed Telecenter operators to become local, regional and national champions; Finally brought Sri Lanka fame wining several global ICT4D awards.

Most importantly, Shilpa Sayura has changed lives of thousands of rural children; It helped them to come up in life and helped sustaining Nenasala; Now Shilpa Sayura expands island wide replicating in 150 Telecenter is making more impact than expected.

Personally, I am also benefited as my daughter Poornima, taking O/L exam this year, has emerged among the best students in the class by improving her average marks to 92.4. It is a measurable Shilpa Sayura impact. So I am well paid off.

Now, Shilpa Sayura has become a tool to make Telecenters sustainable by offering National Curriculum in local language for self and group e learning services. It has become a binding thread to network telecenters. Shilpa Sayura assisted by ICTA, has just begun our new journey to change the Telecenter movement in Sri Lanka. We are not Looking back, It's only future that we think of. There are over 450 more Nenasala Telecenters needing us to reach them.

With the war stopped; The North and East of Sri Lanka are now awakening with new hopes and beliefs. We all have a duty to perform to re-build our Nation by creating an enabling environment for National reconciliation. As our contribution, we have initiated developing the Tamil Version of Shilpa Sayura to empower all communities with the right to learn; and to contribute proactively in Nation building process.

As we feel today, Shilpa Sayura has become a tool for Telecenter Sustainability and a common thread of binding the Nenasala Telecenter Network of Sri Lanka. Shilpa Sayura success is blended with its meaning "The Sea of Knowledge"; open, deep, local and shared across the world.

Niranjan Meegammana
Shilpa Sayura Foundation

16 May 2009

World Summit Youth Award honors Shilpa Sayura Project

World Summit Youth Award honors Shilpa Sayura Project

The World Summit Youth Award (WSYA) 2009 has selected Shilpa Sayura Project from Sri Lanka as Runner-Up in EDUCATION FOR ALL! Category for contributions to reduce poverty, protecting the environment, sharing knowledge, educating and empowering young people addressing the Millennium Development Goals (MDGs).

The contest evaluated over 600 e-Content projects from online music and TV communities to interactive gaming platforms to e-learning applications and health resources, in a three-round judging process by an international jury of 20 experts in the fields of youth engagement, new media and social entrepreneurship.

Shilpa Sayura is an ICTA e-Society Development Initiative, designed and implemented by e fusion pvt ltd in 150 Nenasala Telecenters of Sri Lanka, which won four global awards i4D, GKP, Stockholm Challenge and Diskobolos, is a fine example of local language ICT innovation for the support of the MDGs.

WSYA 2009 is organized by United Nations World Summit on the Information Society with Cyber Peace Initiative (CPI), Internet Society (ISOC), UNESCO, GAID, UNIDO and TakingITGlobal (TIG). The contest is promoted in all UN member states, UN Organizations and Agencies and NGOs committed to making a real difference in the achievement of the MDGs.

Subash Dhanajya Lead Content and Software Engineer of Shilpa Sayura speaking about the achievement says “It’s honor to meet many people like me in Mexico and exhibit Shilpa Sayura to make my country proud”

The WSYA event will be held in September 2009 in Monterrey, Mexico as a follow up activity to the World Summit on Information Society and its action plan towards the year 2015. The finalists and winners in five categories are invited for the networking and skill-sharing between award winners and WSIS delegates to open new doors to the information society. Subash Dhanjaya and Niranjan Meegammana from Shilpa Sayura project expect to take part in WSYA in Mexico in September 2009.

More information


Gamini Chamara
Colombo, Sri Lanka
May 22, 2009

15 May 2009

නැණසළ ජාලය රැකගැනීම යනු නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් රැකගැනීමය

නැණසළක් ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ ඉතා සුළු උත්සාහයකි. රජය වෙත කරන ඉල්ලීමක් සැකසීමට ගතවන කාලයට වඩා යමක් එහිදී වැය නොවේ. ඉන් අනතුරුව පහන් දල්වා, බෙර ගසා, ලෝකයම අල්ලට ගෙන කතා පවත්වා ආරම්භ කල නැණසළ කීයක් අද සාර්ථක වී ඇතිද?

සාර්ථක වී ඇති නැණසළ දෙස සිත් යොමා බලන කල අපට වැටහී යන කටුක සත්‍යය කුමක්ද? ඒ නම් ඒවා රැකී ඇත්තේ තම කම්කටොලු පසෙක ලා කැපවීම් කරන තරුණ තරුණියන්ගේ දහදියෙනි.

ඕනෑම ගම්මණ්ඩියක, කඩපිළක, පුදබිමක නැණසළක් විවෘත කිරීමට අවශ්‍ය මුදල් පමණි. ඒත් නැණසළක් ගොඩනැගීම පහසු නොවේ. ඒ සඳහා කැපවුනු මිනිසුන් අවශ්‍ය වේ. අද වැසී තිබෙන නැණසළ පවා වරෙක දිරිමත් යෞවනයකු හෝ යෞවනියකගේ ඳායකත්වයෙන් දිදුලන ඒවා වෙති.

එසේ නම් නැණසළක් වැසෙන්නේ ඇයි ?

සෑම නැණසළක්ම නිරතුරුවම වැසීමේ හෝ දියුණුවීමේ මගක නියැලී සිටිත්. එයට වඩාත්ම බලපාන්නේ එහි නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ය. වැඩිය සිටින්නේ ක්‍රියාකාරිනියන් වුවද කියාකරුවන් යන නාමයෙන් සැමදෙන ඇමතීම ගැන අමනාප නොවන්න.

නැණසළක ස්වේච්චා සේවාවට යෞවනයකු හෝ යෞවනියක එකතු වන්නේ මහත් බලාපොරොත්තු ඇතිවය. යමක් ඉගෙන ගැනීමටත් ඉන් තම දිවිය සාර්ථක කරගැනීම මෙන්ම තම ප්‍රජාවේ දියුණුවට තම හැකියාවන් දායක කිරීමටත් ඔවුන් ඉටාගනිති. බොහෝ මහන්සියෙන් නව දැනුම ලබාගැනීමට දුර ගෙවා පුහුණූ වැඩමුළු වලට යන ඔවුන් එම දැනුම තම ප්‍රජාවට ලබාදෙන්නේ මහත් සතුටකිනි.

කුඩා ළමුන් එකිනෙකා එකතු කරගන්නා ඔවුන් එම ළමුන්ට තාක්‍ෂණික දැනුම දැනුම ලබාදෙන්නේ මහත් ආදරයෙනි. අනාගතයේ ඔවුන් ලොකු මහත්වූ කලෙක නැණසළ නොතිබුනත් තමනට තාක්‍ෂණයේ මුල්පොත කී ආදරණීය සොයුරු සොයුරියන් ඔවුන් අමතක නොකරති. ඒ අපට හෝඩිපොත කියාදුන් ගුරුන් අප අමතක කරන්නේ නැතිසේය.

නැණසළ ක්‍රියාකාරීහු ස්වභාවයෙන්ම යමක් උගත් අය වෙති. අපොස උසස් පෙළ සමත් නොවූ අයකු මට හමුවන්නේ කළාතුරකිනි. බොහෝ දෙන උසස් අධ්‍යාපනයේ නියැලී සිටිති. ඒ සඳහා මුදල් දෙන්නේ දෙමාපියන්ය. හමුදා සහ ඇඟලුම් රැකියා වලට යොමුවන ග්‍රාමීය යෞවන යෞවනියන් අතර නැණසළ ක්‍රියාකාරීහු ස්වේච්චා සේවයකට කැපවන්නේ කුමක් උදෙසාද?

තමන් උපන් රට නැගීමට ඔවුන් සත්‍යයෙන්ම දායකවන්නේ කිසිම දීමනාවකදු නොලබමිනි. සමහරකට දීමනාවක් ලැබෙන මුත් රැකියාවක තිබෙන කිසිදු අයිතිවාසිකමක් ඔවුන් නොපතති. පැය 8 ක සේවය, දින පහක සතිය, අවම වැටුපක්, නිවාඩු, දිරි දීමනා, උත්සව අත්තිකාරම්, නිල ඇඳුම්, විශ්‍රාම වැටුප්, සේවක අර්ථසාධක, භාරකාර අරමුදල්, රක්‍ෂණ, වෛද්‍ය සේවා, ප්‍රවාහන දීමනා තබා පොතක්, පෑනක්, පැන්සලක් තබා අසනීපයකට ඩිස්ප්‍රින් පෙත්තක් හෝ නොඉල්ලන ඔවුන් නැණසළ සමාජ සත්කාරයේ යෙදෙන්නේ නැණසළ ව්‍යාපාරය ගැන තිබෙන ඇල්මෙනි.

නැණසළ ක්‍රියාකාරීන් දහසකට වඩා අප රටේ නැත. එයිනුදු බොහෝ දෙනකු කවුදැයි කියා කවුරුත් දන්නේ නැත. ඔවුන් අතර ජාලයක් නැත. ඔවුන් ගැන සොයා බැලීමට අයෙක් නැත. සමහරු අද එති හෙට අස් වෙති හෝ අනිද්දා අස් කෙරෙති. සමහරු සියලු දුක් දරා රැඳෙති. තම කැපවීමෙන් රට නංවති. අනාගතයට දූ දරුවන් වඩති. ඔවුන්ගේ ගැටළු නම් කවරෙක් දනීද? කවුරුන් ඔවුන් ගැන සොයාද ?

සමහර නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් නැණසළ දියුණට උපරිම දායකත්වය දුන්නත් අවම වශයෙන් පුහුණු වැඩසටහනකටවත් යාමට අවසර නැත. මේ ප්‍රශ්නය වඩාත්ම ඇත්තේ කාන්තාවන්ටය. ඒ ඔවුන් සියල්ල ඉවසා දරාසිටීමට පුරුදු නිසාමද? සමහරුන්ට පංතියකට යාමට හෝ ඇඳුමක් සෝදාගැනීමට පවා නිවාඩුවක් නැත. රුපියල් 2000 කට වඩා දීමනාවක් කී දෙනෙකුට ගෙවේද? දසදහස් ගනණින් ලාභ ලබන නැණසළක පවා රුපියල් 6000 කට වඩා කීදෙනකුට ලැබෙත්ද ?

නැණසළ යනු ස්වේච්චා ව්‍යාපාරයකි. එහි සේවක සේවිකාවෝ නැත. හිඳින්නේ කණ්ඩායමක්. කණ්ඩායමකදී සැවෝම නායකයින්ය. සැවොමගේ අදහස් එකසේ වටී. නැණසළ කණ්ඩායකමක උත්සාහයකි. නැණසළ ජාලයක් ගොඩනැගෙන්නේ එවන් කණ්ඩායම් රැසකිනි. කලාප , දිස්ත්‍රික්ක , පළාත් හා ජාතික නැණසළ නායකයන් බිහිවන්නේ එලෙසය. එම ගොඩනැගුම ඉහළ සිට පහලට නොව පහළ සිට ඉහලට ගොඩනැගෙන නායකත්ව ක්‍රියාවලියකි. එය සැම නැණසළ ක්‍රියාකරුවෙකුටම සම අයිතියක් ඇති සහෝදර ජාලයකි.

එවන් ජාලයකදී නැණසළවරුන්ට තිබෙන අයිතිය නම් එකම ජාලයක සන්ධීන් වීමය. ජාලයේ ශක්තිය ඔවුන්ය. එසේ එක්වූ ජාලයක ඔවුන්හට හදි කිරීමට,රැකියාවෙන් ඉවත්කිරීමට, කොන්කිරීමට හෝ ඉවත්කිරීමට කාටත් බැරිය.

බිම වැටී තිබූ නැණසළක් ගොඩ ගෙන ආර්ථික සමුර්දියක් ළගාකරන විට දක්‍ෂ ක්‍රියාකරුවා ඉවත්කර වැඩබැරි ගෝලයකු දමා නැණසළ බිමදමන මිනිසුන්ද, සාර්ථක ලෙස නැණසළක් කිරීම නිසා සම්මානයකට බඳුන් වීමේ ඉරිසියාව නිසා ක්‍රියාකරුවා ඉවත්කර ඇණගන්නා මිනිසුන්ද, හොර බොරු නොකිරීම නිසා ක්‍රියාකරුවන් ඉවත්කරන මිනිසුන්ද, වැටුප් ගෙවා වැඩ අරගෙන ඉවත්ව ගිය පසු අළුත් අය ගන්නා මිනිසුන් හා නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ගේ කැපවීම ගැන නොසිතන නමට පමණක් මිනිසුන් වන අය අතරේ නැණසළ කෙසේ පවතීද?

මේ වසරේ අග නැණසළ වලට තීරණාත්මකය. නැණසළ ජාලයට අරමුදල් හිඟවේ. අන්තර්ජාල පහසුකම් හිඟ වී යා හැකිය. පරිගණක නඩත්තු සේවා හමාර වේ. තාක්‍ෂණ සහය හා පුහුණු හිඟවී යා හැක. ඉතිරිවන්නේ නැණසළ සහ නැණසළ ක්‍රියාකාරීන් පමණය. මේ දුශ්කර සමයකට පෙර දැකීමකි. අප ඊට සූදානම්ද? ශිල්ප සයුර ඒ සඳහා සූදානම්ය. ඒ සඳහා නැණසළ සූදානම් කිරීමද අවශ්‍යය. යමක පැවැත්ම අපහසුය. ඩයිනෝසරයෝ වඳවී ගියෝය. කටුස්සෝ රැකුණහ. අමාරු කාලයකදී පවතින්නේ ශක්තිමත් අයය. කාලයට අනුව වෙනස් වන අයය. වෙනස තම පැවත්ම කරගත් අයය. එසේ නම් අප නැණසළ ලෙස ශක්තිමත් වන්නේ කෙසේද ?

අප දන්නා පරිදි නැණසළ දැනටමත් ශක්තිමත්ය. ඒ මෙතුවක් එය රැකගත් ක්‍රියාකාරීන් නිසාය. ඒ ඇතිද ? අප තරඟකාරීව එකිනෙකා දෙස බැලූ කාලය නිමවේය. සියළු ක්‍රියාකාරීන් එක මගකට පිවිසිය යුතු වන්නේ, කාගේත් පැවත්ම උදෙසාය. අපගේ සම්පත්, දැනුම , හැකියා, සම්බන්ධතා කෙතෙක්ද ? ඒවා එක්රැස් කළහොත් අප කෙතරම් ශක්තිමත්ද ? රටපුරු විසුරුණු තාක්‍ෂණික ජාලයක් අපට හිමිය, එහි ක්‍රියාවලියේ නායකයින් නැණසළ වරුන්ය. එහෙයින් අප කෙතරම් ශක්තිමත්ද ?

එසේනම් නැණසළ රැකගැනීමට රැකගත යුත්තේ නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් නොවේද? නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් නැති තැනක නැණසළක් ක්‍රියාකරවිය හැකිද ? නැණසළ අයිතිය එය රැකගන්නා අයටම නොවේද? නැණසළකට වන හානිය නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ට වන හානියක්. අප රට මහත් ලෝක ණයක් ගෙන ඇතිකළ මේ ජාලය සාර්ථකත්වයට ගෙන යාම කළ හැක්කේ නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්හට මිස අන් අයෙකුට නොවේ.

වීරෝදාර රණවිරුවන් අප රට රැකගනිද්දී ගම දියුණට පත්කළෝ නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ය. ඔවුන් නව චින්තනයකින් හෙබි නව දැක්මක් සහිත අය වෙති. සාමාන්‍ය මිනිසුන් හා නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ගේ අතර වෙනස එයයි. කිසිම නැණසළවරයකුට නැණසළ ජාලය තුල මිස අන්තැනක තැනක් නොලැබේ. ඔවුනට නිසි ඇගයීමක් ලැබෙන්නේ ඒ මගිනි. ඔවුනට සහෝදර ජාලයක් ඇත්තේ නැණසළ තුලය. ඉන් ඉවත් වූවහොත් නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ට අගයක් නැති තරම්ය.

නැණසළ සංකල්පය ලෝකයටම අළුත්ය. එහි ගැටළු තිබුණත්, අප රට නැංවීමට එය දායක වූ අයුරු අපට පෙනේ. නැණසළට අනාගතයක් ඇත. ඒ සඳහා නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් ශක්තිමත් විය යුතුය. ඒ උපරිම දැනුම ලබා ගැනීමෙනි. එම් එස් ඔෆිස් වලට එහා තාක්‍ෂණය නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ට අවශ්‍යය. ක්‍රම ලේඛනය, වෙබ් නිර්මාණය, අධි චිත්‍රණ හා ත්‍රිමාණ තාක්‍ෂණය, නිර්මාණ තාක්‍ෂණය, ඉලෙක්ට්‍රොනික්ස්, ප්‍රජා සංවර්ධන මූලධර්ම, ඉහළ කළමණාකරණය, ඉහළ ජාලකරණය, ජංගම තාක්‍ෂණය ආදී දැනුම තවමත් නැණසළට හරිහැටි ලඟාවී නැත. ඒවා ඉගනීමට පහසුකම් සහ සම්පත් අප නැණසළ ජාලය තුළම ඇත. අවශ්‍ය නිසි ලෙස ජාල ගතවීමය. ක්‍රමවේද නිර්මාණය කරගැනීමය.

මේ නිසා නැණසළ රැකගැනීමට රැකගත යුත්තේ නැණසළ ක්‍රියාකරුවන්ය. ඒ ආරක්‍ෂාවට නැණසළ වටකර වැටබැඳීමකින් නොවේ. ක්‍රියාකාරීන් අතර නිදහස් අදහස් සහිත විවෘත මානව ජාලයක් නිර්මාණය කිරීමෙනි. ඒ තුල කිසිවෙකුත් නොපාගා සැමට සම ශක්තියක් ලැබෙන පරිදි දැනුම ලබා දීමෙනි. නව්‍යමය අදහස්වලට දොර හැරීමෙනි. දැනුම හා තාක්‍ෂණය නැණසළට ගලා ඒමට මනසේ දොර කවුළු විවෘත කිරීමෙනි.

නැණසළක් පැවතීම හෝ නොපැවතීම තීරණය කරන සාධක රැසකි. නැණසළක් වැසීයාමට වගකිවයුතුවන්නේ සමහරුන්ගේ අමනෝඥ තීරණයන් මිස එහි ක්‍රියාකරුවන් නොවේ. නැණසළක් වැසෙන විට තවත් නැණසළක් ආරම්භ විය හැක. ඒ භෞතික උපකරණ හා මුදල් යෙදවීමෙනි. කුමන ගැටළු ආවත් ක්‍රියාකරුවන් නැණසළක් අතනොහරිති. ඒ ඔවුනට අවශ්‍ය නිදහස හා ක්‍රියාත්මක බලය දී ඇති විටකය. ඔවුන් නැණසළෙන් ඉවත් කිරීමට කාටවත් අයිතියක් නැත. ඒ නැණසළ ප්‍රජාවට අයිති නිසාය.

පුහුණු නැණසළ ක්‍රියාකරුවකු සංවර්ධනයට අවම වශයෙන් අවුරුදු 02ක් වත් ගතවේ. එය සිදුවන්නේද නිසි පුහුණුවක් ලැබුණොත් පමණය. පරිගණක දැනුම තිබෙන හුඟ දෙනෙකුට නැණසළ බැරිය. අඩුම වශයෙන් සිංහල යුනිකෝඩ් පවා බැරිය. පරිගණක උපාධියක් තිබුණත් නැණසළ ක්‍රියාකරවීම කලාවකි. එය වෙනම වැඩකි. එය අවුරුදු ගණන් කළ හැක්කේ නැණසළ ක්‍රියාකරුවකුටමය. ඔවුන් දුසිම් ගණන් නැතිබව දැනෙන්නේ කෙනෙකු හොයන විටය. නැණසළ කිරීම නළලේ කොටා තියෙන හැකියාවකි. නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් අතලොස්සක් වන්නේ ඒ නිසාමය. හැමෝටම නැණසළ කටුව දරාගන්නට හැකියාවක් නැත. ඇණගත් අයට ඉන් ගැලවීමද අපහසුය.
මේ කරුණු සලකා බලන කල නැණසළ ජාලය රැකගැනීම යනු නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් රැකගැනීමය. ඔවුන් රැකගැනීම යනු ඔවුන් ශක්තිමත් ජාලයකට එකතු කිරීමය.

මේ වනවිට නැණසළ ජාලයෙන් ඉවත්වූ නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් කෙතෙක්ද ? තවත් ඔවුන් නැති කර නොගනිමු. ඔවුන් රැකගන නැණසළ රැකගනිමු. එහෙයින් යම් අයෙකු නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් එකතු කරන්නේද හේ නැණසළ රකියි. නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් බේද කරන්නේ යම් අයෙකුද හේ නැණසළ වනසයි. එමනිසා නැණසළ රැකගැනීමට ඔබද පෙරට එන්න. නැණසළ ජාලයේ නායකයකු හෝ නායිකාවකු වන්න.

නැණසළ ජාලය රැකගැනීමට නැණසළ ක්‍රියාකරුවන් රැක ගනිමු.

නිරංජන් මීගම්මන
ශිල්ප සයුර ව්‍යාපෘතිය


Between reality and illusion : 4 Stories from Uva Nenasala

Nenasala development is empowering the grass roots; creating bridges; opening spaces; making people speak; and bringing everyone into a one platform.

Listen to them and find your way to do it better.

From Uva RIT project planning and Year of English & ICT Year Workshops Feb 14/15

Siyambalnduwa Nenasala Operator Chaminda
From poor Nenasala to Excellent Nenasala through Community Efforts

Palawatte Nenasala Operator Nalika
Not giving Up and Showing the girl power

Nagala Nenasala Operator Saman
Expansion of horizen of Knowledge across regions

Heeloya Nenasala Operator Keerthi
Experience into action through multi stake holder partnerships

Niranjan Meegammana Workshop Lecture on Project Planning
Commitment to server starts at your Heart

Video by
Subash Dhanajaya
Kaputa.com MEDIA TEAM

9 May 2009

Sustaining Telecenters : Are we on right track ?

Sustaining Telecenters : Are we on right track ?

I have been asking this question from my team mates for several months again and again as We had been working on following M & E strategies to help sustain 60 Nenasala Telecenters in Uva province.

1. Capacity Building
2. Technical Support
3. Content & Services Deployment
4. Evaluation and Advocacy

These strategies deployment were based on a needs assessment done by us. We were confined to available resources within our access to build a Telecenter network; It required study of Telecenter behaviors to design appropriate strategies aiming a social change within Telecenters.

Telecenter research find lack of knowledge, lack of resources, and lack marketing as common issues of sustainability. However, we haven't really researched and discussed how human behavioral issues effect Telecenter sustainability which are wide open for research. We need discussion centered around the social change within Telecenter Echo System. This paradigm Includes culture and values of those who serve, mange, develop, operate and use Telecenters).

In a social change for sustainability scenario we are challenged with people, cultures, processes, communications, and personal behaviors more than infrastructure and resource issues. Solutions we offer requires behavior modification of people, initiate dialog, innovative communications, collaborative strategies, learning from mistakes and collaborative efforts in making and executing top to bottom Telecenter decisions.

Planners aim their strategies to achive 80% - 100% desired results; but ground conditions are quite varied, especially in telecenter organization and culture. When 60 Uva Telecenters are considered, it's hard to find two Telecenters alike; one of the biggest obstacles a Telecenter developers like us face is creating a common ground for a Telecenter network to evolve. A telecenter network is a living network only if members take part in the network; It is not enough to have members in the network.

If you read books of peter drucker, the master of management, you will find a Telecenter Network is similar to a large loosely bound distributed organization with many entities, which are independent and unique nodes. Our challange is to create interdependency, synergy, proactivity. This requires change in overall telecenter management phylosophy from "Boss" centered thinking to team player to unleash talents in the network through inspirational motivation comes from inside of each self motivated team member.
To achive this we need to solve horizontal and vertical conflicts in the Network. Thesee conflicts are not problems, but can become problems if not properly managed.

Horizontal conflicts are conflicts between Telecenters, related to organization culture as well as economy related competition, personality clashes; zonal and regional leaderhip dilemmas; technology and resource differences of telecenters.

Vertical conflicts are issues related to hierarchy of management and leadership links to sharing of power and delegation, varied knowledge levels, financial benefits and opportunities and gender empowerment.

The critical issues faced by Telecenter Networks are mainly two types.

1. Telecenter Specific Issues
2. Network wide issues

A Telecenter Network developer has to tackle these issues as none can be left a side on inclusion theory. E3 is the framework we use for Telecenter sustainability to find solutions for these issues which are established on a cultural footing, open communications, MSPs and sustainable development.

Before we jump guns into solutions; we try to understand underlying causes of issues which are in our fundamentals. The learning we make is based on stumulas and responses after interacting with grass roots. The interpretations of real world situations are quite different to imaginary judgments made from thousand miles away from the scenario.

Telecenter Specific Issues are more concerned with their daily survival and mainly two types.

1. Internal Issues
2. External Issue

1. Internal Issues are horizontal and vertical in form. In Telecenters services, technology and finances managed by multiple leaders, horizontal conflicts can exist. Horizontal issues are less likely in Telecenters run on a pyramid like a hierarchy with a single leader and followers.

The vertical conflicts contribute more to critical issues of Telecenter sustainability. Vertical conflicts exist in sharing of power and delegation, unbalanced knowledge transfer, financial benefits and opportunities, gender empowerment effecting Telecenters performance and growth.

Internal issues can cause a good staff member or a volunteer to suddenly leave the Telecenter, then start acting as an external threat effecting operations. Some Telecenters managers don't allow subordinates to take part in telecenter gatherings, which are important to build relationships for the network; There are instances of staff being not allowed to take part in worshop even conducted in house. In another case a national recognition and honor causes an operator to loose the job. The non formal structure of Telecenters keeps the power at the top rather than delegated to bottom of the pyramid. This clearly constrains collaborative team efforts , synergy to develop champions lead the network for sustainability.

2. External Issues are related to day to day interactions with external entities like Service Providers, Policy Makers, Donors, Customers, Suppliers and Partners and peer Telecenters. The issues are mainly resources or policy related. A service provider not honoring the service agreements or not attending to a motherboard replacement under warranty, or doesn’t restore a down internet connection quickly, could make lot of trouble for a Telecenter to maintain it's programs. A donor who does not keep a promised milestone payment, a partner dropping a telecenter, a customer defaulting a payment or an M & E officer faultily reporting Telecenter performance can make Telecenters de-motivate and make disbelief on the movement.

Issues from peer Telecenters are acting to damage the image of a fellow Telecenters for business; encroaching fellow home markets, trying to grab customers introduced on a supportive visiting lecture are moral issues questioning telecenter ethics. Our challenge is to make Telecenters co-operate.

These are some case examples we have experienced which require consideration in deploying our strategies and it's important that we incorporate human behavioral issues in to our research to develop sustainable Telecenter networks

The Network wide issues are again internal and external to the network needing extra focus in managerial, policy and social contexts needing innovative answers, adequate time and may need changes in structure and modifications in our fundamental beliefs. It may be time for us to focus on ground zero to understand real issues and answers that will solve issues.

My question still remain as “Are we on right track ?“ for sustaining Telecenters.

Niranjan Meegammana
Sri Lanka Telecenter Community

2 May 2009

නැණසළ ක්‍ෂේත්‍රය දියුණූ වීමට පර්යේෂණාත්මක කටයුතු

Impact Monitoring & Evaluation for Developing of Sustainable Tele Center Networks

නැණසළ ක්‍ෂේත්‍රය දියුණූ වීමට විද්වතුන් එහි සහභාගීවීම සහ පර්යේෂණාත්මක කටයුතුවල‍ නියැලීමත් එමගින් සොයාගන්නා සහ උගන්නා දේ අන් අය සමග හුවමාරු කරගැනීමත් අවශ්‍යයි. එය විද්‍යානූකූල ලෙස කිරීමට පර්යේෂණ පත්‍ර පළකිරීම ක්‍රමවේදයයි. ලෝකයේ දියුණුවන සෑම ක්‍ෂේත්‍රයකම මෙය සිදුවෙනවා.

එමනිසා අප එදිනෙදා කරන RIT සේවාවේ කටයුතු විද්‍යාත්මක මුහුණුවරකින් බලා M & E (නියාමනය හා ඇගයීම) මගින් තිරසාර නැණසළ ජාල සංවර්ධනය කිරීම ගැන සංවර්ධන ප්‍රතිඵල සඳහා ඇගයීම් ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණයට මා ඉදිරිපත් කල මේ දැක්ම ඔබ සමග බෙදාහදා ගන්නේ දැනුම හුවමාරුවටයි.

Impact Monitoring & Evaluation for Developing of Sustainable Tele Center Networks

A paper presented at the "Evaluation for Development Results" International conference (Trans Asia, April 22-23 by Niranjan Meegammana and Rasika Sampath, Sri Lanka Telecenter Community

මේ එම පර්යේෂණ පත්‍රිකාවේ සාරාංශයයි.

Impact Monitoring & Evaluation for
Developing of Sustainable Tele Center Networks

Niranjan Meegammana and Rasika Sampath
Sri Lanka Telecenter Community

ABSTRACTE3 Telecenter Network M & E process assisted improving sustainability of Nenasala Telecenter Network in Uva province, Sri Lanka. E3 Telecenter Sustainability Network (TSN) model finds issues that risk sustainability, and assess improvements resulted from capacity building. E3 findings initiated communications for Network Actions for Telecenters, zonal, district and provincial Networks for Regional Impact Team (RIT), ICTA and service providers to address Telecenter issues needing technical support, deployment of content & services, capacity building, training and advocacy. E3 model provided indicators on Telecenter sustainability, effectiveness of strategies and recommendations for program and policy changes that improved sustainability of the Uva Nenasala Network.

The 9 month M & E periodically assessed Telecenters on Network participation, availability of services, service quality and served quantity for evaluation of changes in performance to determine the direction of Telecenters towards the goal of sustainability.

The indicators for the monitoring derived using the same Network as a learning model to develop E 3 Telecenter ranking system defined as Sustainability Index (SI), to evaluate each Telecenter, zone, distinct, province and cluster Network.

M & E findings led RIT actions to improve Telecenter capacity with knowledge, content, leadership skills, community involvement, networking, promotion, advocacy and technical support to improve their performance towards sustainability.

M & E process resulted improvement of Uva Nenasala Network sustainability from 28% in June 2008 to 45% by February 2009 including continuing performance improvements by 80% of the Nenasala. The feedback from community, increased Nenasala and Network activities, improved Nenasala usage and earned revenue, local, regional, national and international advancements made by Nenasala operators are further evidences of the impact of E3 M & E process and also demonstrates the effectiveness of the E3 approach for developing Telecenter Network sustainability.

The conclusions made are that M & E is a key activity in improving sustainability of Telecenter Networks, require integration of needs assessment capacity building, content and support. ICT training, local content & E Learning, internet access, EVS and value added services are key services to sustain Nenasala. Sustaining Telecenters require Network strategies with shared purpose, community involvement and leadership to ensure required knowledge and resources available. Network participation, availability of services, service quality, local content, and quantity of people served impact Telecenter sustainability. E3 M & E model can effectively be used to develop sustainability of Telecenter Networks.